Instroommatrix STIPEL: welke opleiding past bij jouw huidige certificaat?
De STIPEL-instroommatrix beantwoordt de vraag waar jij het stelsel binnenkomt: welke voorkennis, certificaten en ervaring geven toegang tot welk examen, en wat is de logische vervolgstap vanaf je huidige niveau. Formele instroomdrempels zijn er nauwelijks. Je mag elk examen proberen. Maar de kansrijke routes volgen wél een vaste logica van kennis en praktijkervaring. Die routes zetten we hier per startpunt op een rij.
De instroomroutes per startpunt
| Jouw startpunt | Kansrijke volgende stap | Waarom |
|---|---|---|
| Geen achtergrond | VOP | Basis gevaarherkenning, geen technische vooropleiding nodig |
| VOP + technische affiniteit | VP* | Bedienen en eenvoudig werk, beperkte theorie-diepte |
| VP* + praktijkervaring | VP** | Dé standaardstap: zelfstandig spanningsloos werken |
| VP** + werk aan trafo's | VP*** | HS-eindgroepen erbij; AAB en aarden als nieuwe stof |
| VP*** + MS/HS-praktijk | VP**** | Volledige HS-breedte, ringen en stations |
| VP** + coördinerende rol | IVWV** | Van uitvoeren naar opstellen en toezien |
| IVWV** of VP*** | IVWV*** | Schakelbrieven voor trafo-eindgroepen opstellen |
| IVWV*** + HS-omgeving | IVWV**** | Volledige verantwoordelijkheid, incl. netten |
De twee hoofdroutes uitgelegd
De uitvoerende route (VOP → VP****)
Je groeit mee met het spanningsniveau van je werk. De sprongen zijn vooral technisch: elke ster voegt procedures en componenten toe. De zwaarste overgang is VP** → VP***, waar het HS-regime (AAB, aarden, SEL) erbij komt.
De verantwoordelijke route (VP → IVWV)
Je stapt over van uitvoeren naar opstellen, goedkeuren en toezien. De sprong is vooral organisatorisch-juridisch: werkvergunningen, aansprakelijkheid en het schakelbrief-praktijkgedeelte. Gebruikelijke instap: minimaal enkele jaren VP-praktijk op het doelniveau.
Wat telt als goede voorbereiding per overstap?
- Nulmeting: een examensimulatie op het doelniveau toont direct je gaten
- Delta-leren: focus op wat níeuw is ten opzichte van je huidige niveau (bij VP**→*** bijvoorbeeld uitsluitend de HS-stof)
- Schakelbrief-praktijk: vanaf IVWV*** verplicht examenonderdeel; train het in simulatie
- Actualiteit: neem de wijzigingen mee sinds je laatste examen, zoals het Uniforme model Béta
Expert Tip van Ingmar: de meest gemaakte routefout is de dubbele sprong. Van VP** direct naar IVWV****. Dat combineert twéé leercurves (HS-techniek én verantwoordelijkheidsrol) in één examen. Splits het: eerst VP*** of IVWV***, een jaar praktijk, dan door. De totale doorlooptijd is nauwelijks langer en de slagingskans fors hoger.
Bepaal jouw route
De SwitchSkills instaptoets meet je huidige niveau en adviseert de kansrijke vervolgstap. Inclusief een leerlijn die alleen de delta behandelt. Start via je gratis proefaccount of bekijk de niveau-uitleg bij VP en IVWV.
Geschreven door Ingmar van Maurik, oprichter van SwitchSkills.nl. Bronnen: NEN 3140, NEN 3840, STIPEL examendocumentatie (stipel.nl), Arboportaal. Laatst gecontroleerd: juli 2026.
Veelgestelde vragen
Zijn er formele instroomeisen voor STIPEL-examens?
Nauwelijks. Je mag in principe elk examen afleggen. Kansrijk is het pas met de passende voorkennis en praktijkervaring; de instroommatrix beschrijft die logische routes per startpunt.
Wat is de logische stap na VP**?
Werk je aan trafo's of HS-eindgroepen: VP***. Groei je richting een coördinerende rol: IVWV**. De keuze volgt je feitelijke werkzaamheden, niet een vaste volgorde.
Kan ik van VP** direct naar IVWV****?
Formeel ja, praktisch onverstandig: je combineert de HS-leercurve én de verantwoordelijkheidsrol in één examen. Splitsen (eerst *** niveau, dan door) verhoogt de slagingskans aanzienlijk.
Hoeveel praktijkervaring is gebruikelijk vóór de IVWV-overstap?
Een vaste eis is er niet, maar gebruikelijk is minimaal enkele jaren VP-praktijk op het doelniveau. Het IVWV-examen toetst situaties die je zonder die praktijk lastig kunt beoordelen.
Hoe bepaal ik mijn beste instroomroute?
Doe een nulmeting via een examensimulatie op het beoogde niveau. Die toont je kennisgaten en of het niveau realistisch is. En stuurt je leerlijn op alleen de ontbrekende stof.