STIPEL sterrensysteem: wat verandert er voor schakelbrief-opleidingen?
Het STIPEL sterrensysteem koppelt bevoegdheden aan spanningsniveaus. En sinds de aanscherping van 2025/2026 is per ster exact afgebakend wie welke schakelbrieven mag opstellen (IVWV) en uitvoeren (VP). Samen met de invoering van het Uniforme Schakelbericht model Béta per 1 juli 2026 verandert daarmee ook de inhoud van schakelbrief-opleidingen. Dit artikel zet de gevolgen per niveau op een rij.
De koppeling: sterren bepalen je schakelbrief-bevoegdheid
| Niveau | Schakelbrief-bevoegdheid |
|---|---|
| VP** | LS-schakelbrieven uitvoeren |
| VP*** | + uitvoeren op HS-eindgroepen (trafovelden) |
| VP**** | Alle schakelbrieven uitvoeren, incl. volledig HS |
| IVWV** | LS-schakelbrieven opstellen en goedkeuren |
| IVWV*** | + opstellen voor HS-eindgroepen |
| IVWV**** | Alle schakelbrieven opstellen, incl. MS-netten en ringen |
De volledige niveau-uitleg staat in Wat is het STIPEL sterrensysteem?
Wat is er veranderd voor de opleidingen?
1. Schakelbrief is verplicht praktijkonderdeel geworden
Voor IVWV*** en IVWV**** is het opstellen van een compleet schakelbericht een verplicht praktijkgedeelte van het examen. Voorheen werd dit deels theoretisch getoetst. Kandidaten moeten aan de examentafel een uitgewerkte brief produceren op een gegeven eenlijnschema.
2. Toetsing uitsluitend op het Uniforme model
Vanaf 1 juli 2026 gebeurt die toetsing in het Uniforme Schakelbericht model Béta. Opleidingen die nog op bedrijfsspecifieke formats trainen, bereiden hun kandidaten dus verkeerd voor.
3. Strakkere niveau-afbakening in de opgaven
De examenopgaven volgen de sterren-afbakening strikt: een IVWV**-kandidaat krijgt uitsluitend LS-scenario's, een IVWV***-kandidaat krijgt trafo-eindgroepen (denk aan het T10-scenario), en IVWV**** krijgt volledige HS-situaties met ringen en selectie-apparaat.
Welke opleiding past bij jouw doel?
- Werk je als monteur en voer je alleen schakelbrieven uit? → VP-traject op het niveau van je werk
- Ga je schakelbrieven opstellen voor laagspanning? → IVWV**
- Heeft je bedrijf een eigen trafo of MS-aansluiting? → IVWV***
- Werk je bij een netbeheerder of aan MS-netten? → IVWV****
Expert Tip van Ingmar: kies je IVWV-niveau op basis van de schakelbrieven die je daadwerkelijk gaat opstellen, niet op wat je ooit misschien nodig hebt. Het praktijkgedeelte wordt per niveau fors zwaarder: een IVWV****-examen zonder dagelijkse HS-praktijk is een gok. Doorgroeien kan altijd. Het examen van een hoger niveau staat elk moment open.
Trainen op de nieuwe toetsing
De SwitchSkills IVWV examenvoorbereiding volgt de sterren-afbakening exact: per niveau eigen theorie, oefenvragen én schakelbrief-simulaties in het Béta-format met AI-feedback. Zo train je precies wat jouw examen toetst. Direct proberen kan met een gratis proefaccount.
Geschreven door Ingmar van Maurik, oprichter van SwitchSkills.nl. Bronnen: NEN 3140, NEN 3840, STIPEL examendocumentatie (stipel.nl), Arboportaal. Laatst gecontroleerd: juli 2026.
Veelgestelde vragen
Welk STIPEL-niveau heb ik nodig om schakelbrieven op te stellen?
Minimaal IVWV** voor laagspanning, IVWV*** voor HS-eindgroepen zoals trafovelden, en IVWV**** voor volledige hoogspanning inclusief MS-netten en ringschakelingen.
Is het schakelbericht een verplicht examenonderdeel?
Ja, voor IVWV*** en IVWV**** is het opstellen van een compleet schakelbericht een verplicht praktijkgedeelte. De toetsing gebeurt vanaf 1 juli 2026 uitsluitend in het Uniforme model Béta.
Mag een VP** een hoogspanningsschakelbrief uitvoeren?
Nee. Een VP** is beperkt tot laagspanning. Voor uitvoering op HS-eindgroepen is VP*** vereist, voor volledig HS-werk VP****.
Verandert mijn bestaande IVWV-certificaat door het nieuwe sterrensysteem?
Nee, bestaande certificaten blijven geldig tot hun einddatum. Bij hercertificering word je getoetst volgens de actuele niveau-afbakening en het Uniforme Schakelbericht-format.
Hoe oefen ik het schakelbrief-praktijkgedeelte?
Met simulaties op echte eenlijnschema's in het Béta-format, op het niveau van jouw examen. De SwitchSkills simulator biedt per sterrenniveau passende LS- en HS-scenario's met AI-feedback.