Arbeidsinspectie en elektrische veiligheid: waar letten inspecteurs op?
De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) controleert bedrijven op naleving van de Arbowet. En elektrische veiligheid is daarbij een vast aandachtspunt. Inspecties gebeuren steekproefsgewijs, na klachten, of standaard na een arbeidsongeval. Dit zijn de zes punten die vrijwel elke inspecteur naloopt.
De inspectie-checklist
| Inspecteur vraagt | Jij toont |
|---|---|
| Wie is aangewezen? | Aanwijsbeleid + aanwijzingen |
| Zijn installaties gekeurd? | Keuringsrapporten binnen termijn |
| Is personeel geïnstrueerd? | Certificaten + herinstructieregister |
| Wordt er veilig gewerkt? | Procedures én de praktijk op de vloer |
1. De RI&E: zijn elektrische risico's benoemd?
De Risico-Inventarisatie en -Evaluatie is het startpunt van elke controle. De inspecteur checkt of elektrische risico's zijn geïnventariseerd en of er een plan van aanpak is. Een RI&E zonder elektrisch hoofdstuk terwijl er wel installaties en technisch werk zijn, is een directe tekortkoming.
2. Het aanwijsbeleid en de aanwijzingen
Wie is aangewezen als VOP, VP en IVWV? De inspecteur vraagt naar schriftelijke aanwijzingen en vergelijkt die met wie het werk feitelijk uitvoert. De klassieke pijnpunten:
- Werkzaamheden uitgevoerd door niet-aangewezen personeel
- Verlopen aanwijzingen of certificaten
- Aanwijzingen die niet passen bij het feitelijke werk
3. Certificaten en herinstructie
Per aangewezen persoon: is er een geldig certificaat en is de jaarlijkse herinstructie aantoonbaar? Registraties zijn hier alles. Een mondeling "we doen elk jaar een toolbox" telt niet zonder bewijsstuk.
4. De staat van de installatie
De inspecteur loopt zelden met een meter rond, maar kijkt wél naar zichtbare zaken: openstaande verdeelkasten, beschadigde kabels, geïmproviseerde aansluitingen, ontbrekende afschermingen en blokkades voor schakelkasten. Ook wordt gevraagd naar het laatste inspectierapport van de installatie.
5. Werkprocedures in de praktijk
Bij lopend werk observeert de inspecteur of veilig gewerkt wordt: is er spanningsloos gemaakt, wordt er correct geborgd (BA), zijn de juiste PBM in gebruik? Papier en praktijk moeten kloppen. Mooi beleid met onveilige uitvoering weegt zwaarder tegen je.
6. Ongevalsregistratie en lering
Zijn eerdere (bijna-)ongevallen geregistreerd en is er aantoonbaar iets mee gedaan? Na een meldingsplichtig ongeval onderzoekt de inspectie altijd de onderliggende organisatie. En dan komen alle bovenstaande punten samen.
Expert Tip van Ingmar: inspecteurs beginnen bijna altijd met dezelfde vraag: "Mag ik jullie aanwijsbeleid en het certificatenoverzicht zien?" Wie dat binnen vijf minuten op tafel legt, zet meteen de toon van de hele inspectie. Wie moet gaan zoeken, nodigt uit tot dieper graven.
Wat als er tekortkomingen zijn?
Afhankelijk van de ernst: een waarschuwing met hersteltermijn, een eis tot naleving, een boete (€4.500 tot €300.000) of bij acuut gevaar zelfs stillegging van het werk. Lees meer over de gevolgen van niet naleven.
Zo ben je voorbereid
Met het SwitchSkills compliance dashboard heb je certificaten, herinstructie-registraties en het rollenoverzicht altijd exporteerbaar bij de hand. Precies wat een inspecteur wil zien. Bekijk onze oplossing voor bedrijven.
Verder lezen
Klaar voor de volgende stap? train gericht via VP-examen oefenen en start met een gratis proefaccount.
Geschreven door Ingmar van Maurik, oprichter van SwitchSkills.nl. SwitchSkills helpt jaarlijks duizenden monteurs, IVWV'ers en bedrijven bij het behalen en behouden van hun NEN 3140/3840 bekwaamheid.
Veelgestelde vragen
Wanneer komt de Arbeidsinspectie langs?
Steekproefsgewijs, na een klacht van een medewerker, of standaard na een meldingsplichtig arbeidsongeval. Sectoren met verhoogd risico worden vaker gecontroleerd.
Wat vraagt een inspecteur als eerste?
Vrijwel altijd het aanwijsbeleid, de schriftelijke aanwijzingen en het overzicht van geldige certificaten. Daarna volgen RI&E, inspectierapporten en werkprocedures.
Kan de inspectie het werk stilleggen?
Ja. Bij acuut gevaar voor personen kan de inspecteur werkzaamheden of installatiedelen per direct stilleggen tot het gevaar is weggenomen.
Moet ik een arbeidsongeval met elektriciteit melden?
Ja, bij ziekenhuisopname, blijvend letsel of overlijden is melding bij de Arbeidsinspectie wettelijk verplicht. Niet melden is zelfstandig beboetbaar.